2-    Scratch Programını Tanıma: http://tbagriyanik.wordpress.com/2012/02/08/scratch-programini-taniyalim/

Scratch programında etkileşimli olarak çalışabilmek için basit bir örnek yapalım. Etkileşim deyince fare tıklanması ve klavyeden bir tuşa basarak bir işlem yapmak diyebiliriz. Yapılması istediğimiz bir işi, onu tetikleyici komut altına ekleyeceğiz.

Scratch programını çalıştırdığımızda yeni boş bir proje bizi bekliyor olacaktır. İsterseniz hemen “Dosya*Kaydedin…” menüsünden kaydedin. İlerledikçe bilgilerimizin kaybolmaması için sıklıkla yaptıklarımızı kaydetmeyi alışkanlık haline getirmeliyiz.

Ekranda bir sarı kedi sizi bekliyor. Biz bu kediye Türkçe olarak “Sarman” da diyebiliriz. Şimdilik bir hareket veya ses çıkarma gibi bir şeyi bilmiyor. Karakterimiz ile ne yapmak istediğimizi önceden planlamamız, düşünmemiz gerekli. Şimdilik biz basit denemeler yapacağız.

Şu anda fare ile tıklanabilen şeyler üst sağ köşedeki yeşil bayrak ve kırmızı yuvarlaktır  . Bunların dışında ekrandaki her şey ve sahnemiz tıklanabilir haldedir. Yani hem karakterlerimiz hem de sahnemiz tıklanabilir. Mesela sahne ile ilgili bir işlem yapalım:

a)      Sağ alt köşeden simgesini tıklatarak program yapacağımız konumu sahneye alalım.

b)      Ortadaki pencerede “Yazılar/Arka planlar/Sesler” şeklinde sekmeler var. Arka planları tıklatarak, “Yeni arka plan: Boya” düğmesine basınız.

c)      Grafik düzenleyicide doldurma aracını seçiniz. Yeni arka planın dolgusunun rengini ve yönünü seçerek noktalı alanı tıklatın. Böylece basitçe yeni bir arka planımız oldu.

d)     Şimdi gelelim sahnemize tıklanma olayını yapmaya. “Yazılar/Arka planlar/Sesler” sekmelerinden “Yazılar” sekmesine gelelim.

e)     Resimde gördüğünüz komutları sıra ile ekleyelim. “Kontrol*Sahne tıklandığında” alalım ve altına (küçük soket gibi takılma yerine sürükleyerek) “Görünüm*Sonraki arka plan” ekleyelim.

f)     Artık sahnemiz tıklandığında arka plan resmi değişiyor.

Önceki yazıda sadece arka plan ile bir etkileşim örneğimiz vardı. Şimdi de kedimiz tıklandığında bir hareket ve ses çıkarılması çalışması yapalım. Aynı yolu kullanarak başka bir karaktere de kod yazabilirsiniz.  Mesela   düğmesine basarak önceden yapılmış hazır bir karakter seçelim. Ben “Things*button” karakterini ekledim.
 Hazır karakterimizin adı otomatik olarak “Karakter2” olarak değişiyor.

İki karakterimiz olduğuna göre program yapacağımız ortadaki çalışma alanı her ikisi için boş olarak bekliyor. Hangi karakteri seçerseniz ortadaki alan onun komutlarını gösterir. Aynı şekilde eğer “Sahne”yi tıklarsanız onun kodlarını görebileceksiniz. Neyin seçili olduğunu anlamak için etrafında mavi yuvarlak kenarlı bir çerçeve olması gerekir.

Şimdi tekrar Sarman’ı seçerek ona hareket ve ses kazandıralım:

a)     “Kontrol*Karakter1 tıklandığında” komutunu alalım, altına da “Görünüm*kostüm2 kostümüne geçin” komutunu ekleyin.

b)    Altına “Ses*miyav sesini çalın” ekleyin, tekrar görünüm grubundan “Söyle: Merhaba! süre: 2 saniye” ve “kostüm2 kostümüne geçin” komutunu seçin. Son eklediğimiz komutun içindeki açılır menüden “kostüm1” olarak değiştirim.

c)     Sarman’ı tıkladığımızda ikinci kostüme geçip, miyavlayıp “Merhaba!” diyor ve 2 saniye sonra tekrar eski görünümüne kavuşuyor.

Sağ alt köşedeki panel içinde yeni eklediğimiz düğme görünümlü karakteri tıklayalım. Böylece kod yazdığımız ortadaki alan boşalacaktır. Düğmeye yani “Karakter2”ye bir eylem ekleyebiliriz.

a)     Düğmelerin genellikle üzerinde bir yazı yazar. Kostümler sekmesinden “Düzenle” düğmesine basalım.

b)      Önce düğme şekli biraz küçük olduğundan en üstte solda “Büyüt” simgesine birkaç defa basalım. “T” yazan metin aracını seçerek düğmenin üzerine “Başla” yazısını ekleyelim.

c)     “T” aracında iken yazı tipini, büyüklüğünü ve rengini değiştirebilirsiniz. Hizalama yaparken “Kostüm merkezini ayarla” diyerek kaymaları görebilir, düzeltebiliriz. Yazıyı tutmak için yazının sol üstünde siyah kutu şeklinde tutamacını kullanabilirsiniz. 

d)    “Tamam” düğmesine basarak kostümümüzü değiştirmeyi bitirelim.

e)     “Kontrol*Karakter2 tıklandığında” komutunu seçerek, altına “Görünüm*Gizleyin”, “Kontrol*1 saniye bekleyin”, “Görünüm*Hmmm…’i düşünün” ve “Görünüm*Göster”i ekleyiniz.

f)     Bu örnekte düğme tıklanınca gizlenecek, 1 saniye sonra Hmmm şeklinde yazı balonu ile geri gelecektir.

Scratch programı sayesinde eğlenceli bir ortamda hikâye anlatımı, oyun, animasyon gibi uygulamaları tasarlayabilir, deneyebilir ve paylaşabiliriz.

Genellikle kaydedilen dosyaları “Belgeler*Scratch Projects” içinde görebilir ve çift tıklatarak açabilirsiniz. Dosya uzantısı *.sb olarak kaydolur.

Programı kurduğunuz klasör içinde de “Program Files*Scratch*Projects” birçok örnek uygulamayı inceleyebilirsiniz. Animation, Game, Interactive Art, Simulations gibi klasörlere bölünmüştür.

Scratch programı taşınabilir (portable) olarak da kullanılabilir. Yani klasörü taşınabilir bir belleğe attığınızda Scratch.exe çift tıklanarak kullanılmaya devam edilebilir.

Sol üst köşede görülen 8 ana grup içine alınan komutları sürükle bırak ile çözmek istediğimiz problemi tasarlarız. İsterseniz projelerinizi http://info.scratch.mit.edu/WeDo LEGO robot eğitim kitine de bağlayabilirsiniz. Bu kiti destekleyen komutları açmak için “Düzenle*Motor blokları göster” menüsünü kullanabilirsiniz.

• Hareket: Karakterinizi sağa, sola ilerletebilir, döndürebilirsiniz.
• Görünüm: İstenen kostüme veya karaktere geçiş yapılabilir, ekrana mesaj kutuları çıkartabilirsiniz.
• Ses: Kaydettiğiniz sesleri çalabilirsiniz, enstrüman değiştirebilir nota çalabilirsiniz.
• Kalem: Kalem rengi, boyutunu değiştirebilirsiniz.
• Kontrol: Programın başlangıç, bitiş ve yönlendirilmesi, döngüler ve karşılaştırmalar yapabilirsiniz.
• Algılama: Klavye, fare kontrollerini ekleyebilir, nesnelerin birbirine değmelerini denetleyebilirsiniz.
• Operatörler: Matematik işlemleri (+, – ,* ,/ , mod) ekleyebilirsiniz.
• Değişkenler: Değerleri geçici olarak saklamak için kullanabilirsiniz.

Karakterinizin adını değiştirmek için yeni değeri metin kutusuna yazabilirsiniz. Döndürme ve boyutlandırma için karakterin simgesine fare ile tıklayıp döndürünüz. Yön değerinin değiştiğini görebilirsiniz.

• Yazılar: Komutları bu bölgeye sürükleyebiliriz. Silmek için geri sürükleyiniz.
• Kostümler: Karakterinizin başka görünümleri var ise kamera ile çekilebilir veya çizilebilir.
• Sesler: “İçeri aktar” ile birçok sesi projenize ekleyebilirsiniz. Animal, Human, Music Loops gibi…

Son olarak da sağ kısımdaki simgeleri inceleyelim.

Damga, makas, büyütme ve küçültme grubunda sahnedeki istenen karakter çoğaltılabilir, silinebilir ve boyutlandırılabilir. Sağ üstteki 3 simge ile programı “küçük ekran”, “tam ekran” ve sunum konumuna alabilirsiniz. Yeşil bayrak ve kırmızı daire ile projenizi çalıştırabilir veya her şeyi durdurarak ilk hale getirebilirsiniz.

Resimdeki “Yeni karakter;” bölümünde sahnenize kendi çiziminiz ile bir karakter ekleyebilir, var olan bir örnek resmi alabilir (Animals, Fantasy, People gibi…) veya sürpriz olarak bir karakter seçebilirsiniz.

Some of my programs : Yunus Visual Programming Language, eOgr – easy elearning

•  http://www.facebook.com/blenderWorks : Blender Works “my” blender fan page: most of the works listed here (image albums, videos, links)
•  http://www.youtube.com/user/tbagriyanik/videos : mostly short tutorial works, they might be a little stumbling, not perfect
•  http://cgcookie.com/portfolio/tbagriyanik : i upload “my images” there and write comments to other users inputs
•  http://sourceforge.net/projects/yunus : “my” main projects site (my hand made open source softwares)
•  http://sourceforge.net/projects/yunus/files/blender%20Example%20files : some tutorial files and blend files are all here to download, there are about 100 examples and 20-30 of them are not tutorial helped ones
•  http://yunus.sourceforge.net/blender : my Turkish tutorials (modelling, game and animation)
•  http://www.scribd.com/doc/61536828/Blender3DTips : my Turkish blender tips document
•  http://www.scribd.com/doc/61762080/blender3Dterminology : my Turkish blender terminology document

Some of the blender blog links:

•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/08/08/modelleme-teknikleri/ : Turkish modelling
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/06/17/blender-calismalari/ : some of my works
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/06/12/blender-2-5-ile-lamba-yapimi-2/ : making of Lamp 2
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/05/22/alev-makinesi-videosu-ve-lamba-yapimi/ : making of Lamp 1
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/03/31/3d-web-sitesi-tasarimi-blender-ile/ : making of 3d web site
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/03/12/hakasu-v2/ : a vehicle
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2011/02/13/hava-kara-ve-suda-hareket-eden-arac-hakasu/ : a vehicle design
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2009/12/13/blendera-isinma-hareketleri/ : old version works
•  http://tbagriyanik.wordpress.com/2008/01/04/blender-ile-neler-yapilabilir/ : old tips

2.5 version demo reel video:

2.45 version demo reel:

To see more render images:http://cgcookie.com/portfolio/tbagriyanik

http://scratch.mit.edu/ adresinden ücretsiz ve 33 MB boyutundaki program ile basit bir şekilde “program” yapımını öğrenebiliriz.

Programı çalıştırdığımızda kendiliğinden Türkçe diline dönüşerek bize sürpriz yapıyor.  Öğrencilerin kolayca adapte olacağı şekilde sürükle bırak ile sol taraftaki gereken “komutlar” çalışma alanına sürükleniyor. Böylece hiç programlama dili bilmeden de animasyonlar ile çalışılabiliyor.

Projeyi isterseniz internette paylaşabilirsiniz. “Paylaşın*Bu projeyi internette paylaşın…” çalıştırabilirsiniz. Üye olmak için http://scratch.mit.edu/signup linkini takip ediniz.

Üyelik sonrasında http://scratch.mit.edu/users/tbagriyanik gibi bir adresiniz oluyor. Projeleriniz burada sergilenecektir.

Üye sayfası:

Örneği programdan göndermek:

Örneğin çalışması:

Java (http://www.java.com/tr/) eklentisi veya istenirse yeni Adobe Flash desteği kurulu olan tarayıcınızda sonuç sergilenebilir ve diğer kullanıcılardan yorum puan alabilirsiniz.

Örnek bir çalışma yapalım: (Yardım almak için http://info.scratch.mit.edu/Support adresini tıklatınız.)

• Hareket (mor renkli) içinden “10 adım gidin” parçasını çalışma alanına sürükleyin
• Ses içinden “miyav sesini çalın” komutunu biraz önce eklediğinizin altına birleştirin 
• Denemek için eklediğiniz parçaların “adım gidin” veya “sesini çalın” kısmına sol tıklatın
• Her tıklattığınızda kedi biraz sağa doğru gidecek ve miyavlayacak
• Klavye veya fare tıklaması gibi etkileşim için “Kontrol” ve “Algılama” kısmını kullanabilirsiniz.

Kedi dışında kendi çiziminizi yaparak da karakter oluşturabilirsiniz. Resmi inceleyiniz.

Kendi karakterinizi seçtiğinizde çalışma alanının temizlendiğini göreceksiniz. Her nesnenin kendi komut grubu var.

Komutlarınızı sağ tıklatıp çoğaltabilirsiniz. Yanlışlıkla eklediğiniz veya istemediğiniz bir parça var ise silmek için parçayı tutup sağ taraftaki komut listesi üzerine bırakın.

Projenizi istediğiniz zaman kaydedebilir (Ctrl+S) veya eski projelerinizi açarak (Ctrl+O) çalışmaya devam edebilirsiniz:

İndirme adresi: http://files.dsnetwb.com/aTube_Catcher.exe (13 MB) Türkçe desteği var, versiyon 2.7.778

Program sadece indirme yapmak için yapılmamış, mesela video dönüştürme, kırpma, arama gibi çok güzel özellikleri de var. Video indirme listesi ile çoklu dosya da indirebiliyor.

Çıktı profili yazan açılır kutudan “No Conversion (Only get original file)” diyerek orijinal biçimdeki videoyu indirebilirsiniz. Eğer bir başka çıktı seçerseniz, indirme işleminden sonra videonun dönüştürülmesini de beklemeniz gerekir.

Youtube entegrasyonu sayesinde HD olarak da video indirebilirsiniz.

Desteklenen sitelerin listesi : http://atube-catcher.dsnetwb.com/video/supported-sites-list.html

Video format (codec) sorunları için : http://atube-catcher.dsnetwb.com/video/get-mpeg4-codecs.html

Diğer fonksiyonlar:

• Ekran yakalama
• Ses kaydetme
• MP3 arama ve kaydetme
• Video birleştirme
• DVD/CD ve BluRay destekli yedekleme, dönüştürme
• Stream kaydedebilme (http://www.winpcap.org/ kurulu olmalı, boyut 900 KB)
• Toplu iş dosyası desteği

ilk gündeki durum 

son hali: 

Katılım belgelerim:
http://www.acikakademi.com/acikakademi/eep/user_certofpart_list.aspx?encryptedUserID=C0tKAuS2iIU__%3d__&fromLink=1

“Açık” deyince insanın aklına “open source” geliyor. Ama buradaki açık, ücretsiz anlamında galiba. Bir de dinamik bir hava katmak için motosiklet teması kullanılıyor, “yol haritası” üzerinde hareket eden bir animasyon var. Arayüz çok hızlı çalışıyor ve sade. Siteyi kullanmayı hemen öğrenebilirsiniz.

Sitedeki dersler ve sınavlar sıkı diyebilirim. http://www.cizgi-tagem.org/ ise daha basit ve yüzeyseldi. Özellikle ilk girişteki  https://www.acikakademi.com/acikakademi/eep/user_activity_mainpage.aspx?activityID=22 seviye tespit sınavı bilmeyenler için çok zor demeliyim. Maalesef bu testte başarılı olamadım. (54 aldım) Notlar 70 civarında, çok yüksek değil. Çünkü soruları dikkatli okumanız, heyecanlanmamanız gerekir.

Site hemen her yaptığınız hareketi puan olarak size döndürüyor. Mesaj attınız, arkadaş oldunuz, dosya indirdiniz ayrı puanları var. Ayrıca sadece sabit ders ve sınavlar yok, çevrimiçi olarak 24 Ocak – 8Mart tarihlerinde “Sanal Sınıflar Eğitimleri” olacak. Kursların bitim tarihlerine de dikkat edilmeli.

Çizgi Tagem’de ise öğrencilerin başarısı sayesinde Adobe CS5 Web Tasarım Kursu’ndaki katılım sertifikası sayısı tüm Türkiye’de 4 kişiden 17′ye çıktı. Bitirmek için birçok testi geçmek gerekli bu kursta: http://www.cizgi-tagem.org/e-kariyer/participant.aspx?key=digital2010#&&id=0&lms=34 CS6 kursu açılana kadar bu sayı pek artmaz gibi geliyor bana.

Blender ile ilgili çalışmalarımı da kısaca şu adreste görebilirsiniz: http://cgcookie.com/portfolio/tbagriyanik/  Burada 70′den fazla render var.  20 tanesi ise tutorial (öğretici) olmadan yaptığım ürünlerdir.

Yaptığım animasyonları da https://www.youtube.com/user/tbagriyanik?feature=mhee adresinde seyredebilirsiniz.

İndirmek için : http://www.softpedia.com/get/System/Back-Up-and-Recovery/Comodo-Time-Machine.shtml

Kurulumu ve kullanımı kolay, ücretsiz bir sistem geri yükleme programı. İlk açılış ekranında da menülerine erişerek bilgisayarı yedeklenebilir, değişiklikleri geri alabilirsiniz. Birden fazla disk bölümü var ise kurulumda veya daha sonra sürücüleri seçerek korumaya alabilirsiniz.

3 yıldır kullandığım Windows 7 Professional 64 bit sürümünü bazı problemlerden (Bluetooth cihaz tanımama, kapanma sorunu…) dolayı silerek Win7 32 Bit’e dönmüştüm. Maalesef RAM’in 3.1 GB olarak gözükmesi dışında önemli ölçüde yavaşlama da meydana geldi. 3 ay kullandıktan sonra dün Win7 64 bit’e geri döndüm. Tekrar kurulumda nerede ise daha önceki problemlerden eser kalmadı diyebilirim.

Özellikle 4 GB RAM’iniz var ise kesinlikle en iyi performans 64 bit ile elde ediliyor. Açılış ve kapanış hızı 32 bitte sürünüyordu diyebilirim. Ama aynı makineye yeni ve doğru işletim sistemi kurulunca performans da yerini buluyor.  Ayrıca “blender 3d” programının takılarak çalışması, render işlemlerinin uzun sürmesi de artık yeter dedirtmişti.

Şimdilik çözemediğim bir sorun akşam bilgisayarı kapattıktan tam 6 saat sonra, sabahın mesela 5′inde kendini açıp, 30 saniye sonra geri kapanması. Bu otomatik açılmanın nedenini bulamadım. “Olay Görüntüleyicisi”nde o saatte olanlara bakınca aşağıdaki gibi bir liste görülüyor:

30′a yakın ücretsiz eğitim sizi bekliyor. Mesela Visual Studio 2010 Temelleri de PHP gibi 4 deneme ve 1 ana sınavdan oluşuyor. Yaklaşık 120 soru yaptığınızda tüm Türkiye ve kendi ilinizdeki başarınız belli oluyor. Ayrıca katılım belgenizi “Hesap Yönetimi”ni tıklatarak görebilirsiniz. Ancak Adobe CS5 Web Tasarımı kursu aşırı uzun, yani 15 deneme ve 4 bitirme sınavını bitirmeniz gerekli. (19*40=760 sorunun yapımı saatler sürebilir. 13 saatte bitirdim. Oysa VStudio2010 40 dakika sürüyor.)

Adobe kurslarını bitirebilmek için çok sayıda deneme sınavı ve bitirme sınavları var. Aslında Çizgi TAGEM’in ana başlangıç kursu “A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı“.

Bilgisayar donanımı ve ağ ile ilgili bir sitede nerede ise tüm alanları (3DMax, AutoCAD, iOS programlama…) kapsayan derslere ve kaynaklara ulaşabilirsiniz. Üye olduktan sonra dersleri takip edebilir, kütüphanedeki kitap ve videoları indirebilirsiniz.

İşin özüne dikkat etmemiz gerekirse, “bu sertifikalar ne kadar geçerli?” ve “kazandığımız yeterlik ne kadar etkin?” sorularını kendimize soruyoruz. Maalesef temel seviyedeki bilgiler sadece klavye fare kısa yolları ve program menülerini ezberlemek değil. PHP’de biraz kodlamaya girilmiş ama sorularda yazım ve mantık hataları da var. Özellikle Visual Studio’da içerikte fazla kullanılmayan ve ezber gerektiren, işlevsel olmayan konulara ağırlık verilmiş. Aşağıdaki 2 sertifikayı alan kişiler artık rahatça PHP kodlamaya başlayabilir ve VB/C# ile program yazabilir diyemiyoruz.

Genel olarak bakıldığında sadece çevrimiçi öğrenim değil, yüz yüze eğitim, sınıflar ve materyal desteği olduğunu görmek güzel. Deney setleri, kitaplar, kitler çok sayıda ve çeşitte var.

Yakup Aras hocamızın öğretmesi sayesinde kendimiz de kurs açabiliyoruz. Hatta belli zamanlarda canlı ders anlatımı (Adobe Connect) yapabiliyoruz:

http://www.cizgi-tagem.org/tbagriyanik/ : üye olunarak derslere girilebilir

Sertifikalarımız:

• EMS SQL Manager : Lite yani free sürümü var. 60 MB. MySQL ve Oracle için ayrı sürümleri var.
• Microsoft SQL Server 2008 Management Studio Express : Ücretsiz, 250 MB. Kurulum çok detaylı, powerShell gibi birçok gereksinimi var.
• Heidi SQL 6 : MySQL için, boyut 3 MB. Program az yer kaplıyor ve detaylı.
• SQLite Browser : http://sqlitebrowser.sourceforge.net/screenshots.html ise çok basit 1.5 MB‘lık bir program, kullanımı çok sade.
• SQL uniform : www.sqluniform.com ise Java destekli, 64 bit destekli taşınabilir bir proje. Birçok veritabanı sunucusuna bağlantı desteği var. 14 MB.

Heidi SQL küçük boyutlu ve MySQL kurulu olan her yerde rahatça bağlantı yaparak çalışabiliyor. Trigger, Stored Procedure yapım desteği var.

Resimler: